با نگاهی به تمدن کهن ایرانی ،محرز خواهد شد که تاریخچه جواهرات ایران به زمان صفویه برمی‌گردد.

پادشاهان صفوی بیش از دو قرن دست به جمع‌آوری جواهرات زده و  حتی کارشناسان دولت صفوی جواهرات را از بازارهای هند و عثمانی و کشورهایی مانند فرانسه و ایتالیا خریداری می‌کردند و به اصفهان‌، پایتخت حکومت‌، میآوردند.

گفته شده است که با حمله‌ی افغان‌ها به کشور بخشی از جواهرات جمع‌آوری شده از کشور خارج شد که با همت نادر و البته لشکرکشی وی، باردیگر به کشور بازگردانده شد.نادر پس از بازگشت به ایران به رسم آن روزگار بخشی از غنایم و هدایا را به حکام، امیران و پادشاهان کشورها و دیارهای اطراف ایران بخشید، مقداری از غنایم به استان امام رضا(ع) و بخشی دیگر را به سپاهیان اعطا کرد.

پس از قتل نادر یکی از سردارانش به نام احمد بیگ افغان ابدالی دست به غارت جواهرات خزانه زد و بخشی از این جواهرات منجمله الماس کوه نور که بعدها -احتمالا بالاجبار- به ملکه بریتانیا اهدا و هرگز به ایران باز گردانده نشد.

اما عزم راسخ برای جمع‌آوری و ضبط جواهرات در دوره قاجار صورت گرفت که تعدادی از همین جواهرات بر تاج کیانی، تخت نادری و تخت طاووس نصب گردید.

در ۱۳۱۶ هجری شمسی، قسمت عمده جواهرات به بانک ملی ایران منتقل گردید و پشتوانه اسکناس و بعداً وثیقه اسناد بدهی دولت به بانک بابت پشتوانه اسکناس قرار گرفت‌. خزانه فعلی در ۱۳۳۴ ساخته و در ۱۳۳۹ با تأسیس بانک مرکزی ایران افتتاح و به این بانک سپرده شد.

این موزه تا قبل از انقلاب فعالیت داشته و پس از یک تعطیلی کوتاه مدت ، با مساحت ۱۰۰۰متر مربع دوباره از ۱۳۶۹ بازگشایی شد.

موزه جواهرات ملی، جزء معدود موزه‌های کشور است که سیستم ایمنی این موزه توسط آلمانی‌ها ساخته شده است.

دریای نور، کره جغرافیایی، تخت نادری و تاج ماه از شاخص‌ترین جواهرات این موزه به شمار می‎آیند.

دریای نور که درشت‌ترین و زیباترین الماس برلیان در میان گوهرهای سلطنتی ایران و یکی از گوهرهای معروف جهان است‌. گفته می‌شود این الماس هزار سال پیش کشف و استخراج شده است‌. وزن آن اکنون هفت مثقال و ۲۰ نخود، یعنی در حدود ۱۸۲ قیراط‌ و صورتی است‌ ولی پیش از تراش‌، زیادتر از این بوده است‌.

این الماس توسط نادرشاه افشار، جزو هدایای محمد شاه گورکانی و غنایم جنگی از هند به ایران آورده شده و بعد از طی دوران‌های مختلف به دست شاهان قاجاریه رسیده است‌.

کره جغرافیایی از دیگر اشیای نفیس موزه است‌. وزن کره با پایه‌های طلایی آن حدود ۳۷/۵ کیلوگرم و در روی آن ۵۱۳۶۶ قطعه جواهر گوناگون به وزن ۳۶۵۶/۴ گرم نشانده شده است‌.

اقیانوس‌ها و دریاها زمردنشان و آسیا مرصع به یاقوت و لعل‌، ایران مرصع به الماس‌، اروپا مرصع به یاقوت‌، آفریقا مرصع به یاقوت سرخ و کبود و آمریکای شمالی و جنوبی و استرالیا مرصع به یاقوت و لعل است و خط استوا به وسیله الماس نشان داده شده و دو حلقه زرین ساده که در روی آن‌ها گل‌های الماس نشان نصب شده‌، به طور متقاطع کره را در میان گرفته است‌.

بر روی کره القاب ناصرالدین شاه منبت و الماس نشان شده است‌. در این کره‌، کوه دماوند با یاقوت درشتی مشخص و شهر تهران با یاقوت معروفی به نام اورنگ زیب نمایان است‌.

تاج‌ماه جواهر دیگری است که بعد از دریای نور، در میان جواهرات سلطنتی خودنمایی می‌کند. این سنگ سفید و خوش آب و رنگ بادامی شکل ۱۱۲ قیراط وزن دارد و در وسط بازوبند سلطنتی بازوی چپ قرار داشت‌. اما بعدها به صورت دگمه یا بر روی سینه یا پیش کلاه نصب می‌کردند و اینک به صورت پیاده در خزانه جواهرات سلطنتی ایران نگه‌داری می‌شود.

این موزه به غیر از ایام سوگواری و روزهای چهارشنبه، پنج‌شنبه و جمعه در مابقی روزها میزبان بازدیدکنندگان  است.

نشانی:خیابان فردوسی، مقابل سفارت ترکیه

  موزه جواهرات ملی,موزه جواهرات,

موزه جواهرات ملی,موزه جواهرات,

موزه جواهرات ملی,موزه جواهرات,

موزه جواهرات ملی,موزه جواهرات,

موزه جواهرات ملی,موزه جواهرات,

 

منبع:bazarkhabar.ir